Tiyatro Binası

Roma Tiyatrosu, Roma ve Augustus Tapınağı’nın güneydoğusunda, Ankara Kalesi’nin Bent Deresi’ne bakan kuzeybatı yamacında konumlanmıştır. Hisar Parkı Caddesi üzerinde yer alan tiyatro, Ankyra’nın kent organizasyonunda önemli bir noktada bulunmaktadır. Bu konum, yapının hem topografik hem de iklimsel avantajlarını kullanmasına olanak sağlamaktadır. Vitruvius'un tiyatro inşasına dair öngördüğü prensiplerle kıyaslandığında, tiyatronun 23° kuzeybatıya yönlendirilmiş olması, vadiden gelen hava akışını optimize ederek hem akustik hem de izleyici konforu açısından avantaj sağladığını göstermektedir. Tiyatronun bir yamaçtan faydalanılarak inşa edilmesi, antik Roma'da yaygın bir uygulama olup, yapının doğal bir tribün eğimi kazanmasını sağlamıştır. Ankyra Tiyatrosu, genel planı itibarıyla Roma tiyatro geleneğine uygun olsa da, bazı özgün Anadolu unsurlarını da barındırmaktadır. Cavea’nın D biçiminde olması, sahne binasıyla birleşerek kapalı bir düzen oluşturması, yapının Aspendos ve Xanthos tiyatrolarına benzediğini göstermektedir. Sahne binasının beş kapıya sahip olması, tipik Roma tiyatrolarından farklı olarak, Anadolu tiyatrolarının karakteristik özelliklerinden biri olarak kabul edilmektedir. Ankyra Tiyatrosu’nun inşa tarihi konusunda çeşitli görüşler bulunmaktadır. M.S. 1. yüzyıl başlarında inşa edildiği düşünülmektedir. Hadrianus Dönemi’nde bazı yenilemeler yapıldığı tahmin edilmektedir. M.S. 3. yüzyılda orkestranın bir havuza dönüştürülmesi, yapının Roma İmparatorluk Dönemi boyunca kullanıldığını göstermektedir. Tiyatro, sadece bir gösteri alanı değil, aynı zamanda Augustus Dönemi’nden itibaren düzenlenen Aktia oyunları ve diğer festival kutlamaları için de bir merkez olmuştur. Caracalla Dönemi’nde düzenlenen Pythik ve Hadrianus Dönemi’nde kutlanan Mistik oyunlar, tiyatronun Roma İmparatorluğu’nun kültürel etkinliklerinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir.